Sử dụng Internet khi tác nghiệp

Sử dụng Internet khi tác nghiệp

vimg

Mạng Internet chứa đựng nhiều địa chỉ của các chính phủ, các trường đại học, các công ty, ngân hàng, NGOs, chính đảng, các nhóm chuyên môn như bác sĩ hay luật sư, khách sạn, tiệm bán thú nuôi làm cảnh, các câu lạc bộ của những người có chung sở thích, v.v..lấy thí dụ địa chỉ của Tổ chức Y tế Thế giới (http://www.who.int/home-page/), Ngân hàng Phát Triển Châu Á (http://www.adb.org) và Vietnam Airlines (http://www.vietnamair.com.vn). Có rất nhiều địa chỉ cho ta các tài liệu tham khảo như Tự điển Bách Khoa Anh (Encyclopedia Britannica) (http://www.britannica.com).
 
Nhiều cơ quan thông tin có các địa chỉ riêng chứa đựng các bản tin và bài vở của họ, kể cả Thông tấn xã Việt Nam (
http://www.vnanet.vn), Business Day của Thái Lan (http://www bday.net), The Associated Press (http://www.wire.ap.org) Cable News Network (CNN) (http://www.cnn.com) và British Broadcasting Corporation (BBC) (http://bbc.co.uk). 
 
Hãy vào xem
http://www.onlinenewspapers.com, nơi đây chứa đựng địa chỉ của hàng ngàn tờ báo trên thế giới.
 
Xin lấy một ví dụ cụ thể: Sau khi có một con chó thuộc loại chó dữ gọi là Rottweiler cắn chết một em bé gái ba tuổi tại Bangkok, một phóng viên của tờ The Nation đã vào mạng Internet để tìm bối cảnh. Phóng viên này nhờ đó đã có thể thêm đoạn sau đây vào bài viết để gíúp cho độc giả hiểu vì sao con chó đó đã có thể cắn chết người:
 

Chó đực loại Rottweiler có thể cao từ 60 cm đến 65 cm đo từ vai xuống và nặng từ 43 đến 61 kg. Loại chó này rất khỏe so với vóc dáng của nó và có thể xô ngã một người lớn. Địa chỉ trên mạng của CLB Rottweiler tại Hoa Kỳ nói đó là lý do tại sao họ đề nghị không nên nuôi loại chó này ở nơi có người già hay những người thể chất không được khỏe.
 

Cũng vậy, nhiều cơ quan như là các cơ quan chính phủ và doanh nghiệp đưa tin trên các website của họ. Khi một chiếc trực thăng lâm nạn tại Việt Nam khiến cho 7 quân nhân Mỹ bị thiệt mạng, các phóng viên thường trú tại Hà Nội đã vào mạng Internet để lấy các tin cập nhật trên địa chỉ của Bộ Tư Lệnh Mỹ tại Thái Bình Dương đặt tại Honolulu, Hoa Kỳ.
 
Chìa khóa cho việc lấy được tin tức trên hệ thống Internet là rút ngắn con đường tìm kiếm của bạn.
 
Thí dụ, bạn vừa tham dự một cuộc họp báo. Bạn phải viết bài cho kịp kỳ hạn và cần tìm hiểu nhanh chóng xem Việt Nam và Myanmar gia nhập ASEAN năm nào. Bạn vào Google để bắt đầu tìm. 
 
Nếu tìm bằng từ ‘Asean’, bạn nhận được kết quả là 12 triệu câu trả lời vào thời điểm tháng 3/2008. Nếu nhìn vào danh sách quá lớn này, khó có thể xác định đường link nào trong số đó sẽ trả lời đúng vào câu hỏi của bạn. Tìm tiếp, dùng ba chữ ‘Asean’, ‘Myanmar’ và ‘Vietnam’, bạn nhận đựơc 126.000 câu trả lời, hãy còn quá rộng. Tìm lần thứ ba, thêm chữ thứ tư ‘gia nhập’, bạn còn được 3.490 câu trả lời. Câu đầu tiên cho bạn biết ngay điều muốn tìm: Việt Nam gia nhập Asean năm 1995 và Myanmar năm 1997.
 
Cũng giống như các công cụ dò tìm khác, Google cho phép bạn xác định rõ ràng hơn điều bạn tìm kiếm qua những từ ngữ, ngày tháng, địa chỉ trên mạng, v.v.. (nhấn nút Advanced search, help và search tips)
 
Tất nhiên, nếu bạn đã thông thạo về các địa chỉ khác nhau trên mạng, bạn có thể đi thẳng đến nơi trang chủ của Ban Thư ký Asean (
http://www.asean.or.id), nơi có tin tức về tất cả mọi nước hội viên.
 

E-mail và danh sách tin
 
Dùng e-mail bạn có thể đặt câu hỏi với các học giả, viên chức chính phủ, nhân viên các tổ chức phi chính phủ, và các nguồn tin khác trên khắp thế giới.
 
Có thể dễ dàng phỏng vấn những người này bằng email hơn là các cách khác. Họ có thể ở xa, hay khó gọi điện thọai cũng như khó gặp trực tiếp. 
 
Các phóng viên chú ý đến một vấn đề đặc thù nào đó có thể ghi tên vào danh sách nhận e-mail thường xuyên của Internet news hay các nhóm chuyên thảo luận về vấn đề đó, gọi là "listservs" (dịch vụ danh sách). Listservs gửi e-mail thường xuyên đến cho các thành viên trong nhóm. Các thư điện tử này chứa đựng những lời bình luận của các thành viên trong nhóm, hoặc tin tức và các bài viết liên quan đến đề tài đó. Chẳng hạn, nếu bạn lưu ý đến Campuchia, bạn có thể ghi danh vào Camnews (qua địa chỉ:
http://www.cambodia.org/news/index.html). Nếu bạn quan tâm đến Myanmar, hãy ghi danh vào Burmanet (qua địa chỉ: http://www.burmanet.org). Không phải trả lệ phí.
 

Tuy nhiên, hãy coi chừng...
 
Bạn phải cẩn thận khi dùng các dữ kiện trên Internet vào bài của bạn, cũng giống như khi dùng các nguồn tin khác vậy.

Bạn phải chắc chắn là địa chỉ trên mạng đó có thể tin được. Nhiều địa chỉ hay trang chủ trên mạng Internet chứa đựng các tin tức thiên vị hoặc không đúng. Một vài địa chỉ do các đảng chính trị hay phe nhóm dùng để tuyên truyền cho sự nghiệp của họ.

Các địa điểm khác trên mạng có thể khó tin chỉ vì chúng không đựơc thiết kế và thông tin cẩn thận. 
 
Khi dùng e-mail để phỏng vấn, bạn nên chắc chắn rằng bạn biết ai là người trả lời các câu hỏi của bạn. Đừng trích từ những e-mail qua lại và những lời thảo luận của các nhóm khác nhau mà không xin phép trước.
 
("Cẩm nang viết tin" của Peter Eng và Jeff Hodson)